In Memoriam's voor Joost van Emden
Geboren 22 maart 1909 Commewijne, Suriname
Overleden 27 november 2011 ‘s Hertogenbosch
Jan Laan, erelid:
Op een zaterdag ochtend kort na het gereedkomen van het eerste clubhuis annex botenloods,
stond een oudere heer alleen een boot te schuren. Op mijn vraag of ik hem misschien zou kunnen helpen was het antwoord: “ Nou als u weet hoe u schuren moet, dan graag”.
En zo werd het karwei samen voortgezet. Na een poosje zei de oudere heer: “Zeg, ik moet u wat zeggen wij “Botenknechten” spreken elkaar altijd bij de voornaam aan, dus ik heet Joost”, en toen antwoordde ik: “ En ik ben Jan”. Dit was het begin van een langdurige samenwerking tussen Joost en mij bij AROSS. Er was in het begin erg veel werk te verzetten. Het begon met de aanleg van een tegelpad om na een lange regenperiode met droge voeten het clubhuis te kunnen bereiken.
We bouwden samen het houten vlot met heel veel plastic containers voor extra drijfvermogen.
Het botenbestand was dringend aan renovatie, en herstel toe. Dit vroeg dus een inzet van ons buiten het roeien om. Aanvankelijk was ik niet van plan om te gaan roeien maar op aandringen van Joost ben ik er toch mee begonnen. Toen wij de eerste keer samen van de roeivereniging naar de haven roeiden en wij daar aangekomen waren zei Joost: “ zeg Jan, weet je wel hoe oud ik ben?” Ik zei: “ Nou ik zou het niet weten “, het antwoord was: “ Ik ben vijfenzeventig, dus daar moet je wel een beetje rekening mee houden, want jij bent veel te sterk voor mij”.
Enfin, er werd rekening mee gehouden, we konden elkaar heel goed aanvoelen hoe de boot het beste liep. De vereniging groeide en er ontstond grote behoefte aan een nieuwe botenloods.
Samen hebben wij het interieur met de botenstellingen gerealiseerd en ook de werkplaats gebouwd, om ongestoord te kunnen werken. De vloot van AROSS groeide mede door de relatie van Joost met Argo en Vada uit Wageningen. Via Joost kregen wij bij de oprichting een boot van Argo en na een paar jaar kwam hij met de mededeling dat wij gratis een boot konden krijgen van Vada. Hij had al bij diverse deskundigen gevraagd wat hun mening was over deze laatste boot, want hij was nogal beschadigd. Het commentaar was, “ Nou hij is rijp voor de openhaard”! Toen vroeg Joost mijn mening, ik zei: “ Als hij rijp is voor de openhaard kan dat ook hier gebeuren, laat toch die boot maar komen”. Toen de boot in de werkplaats lag en wij de schade aan het opnemen waren, kwam een van de leden er even naar kijken en zei, “ Nou als jullie dat kunnen repareren zijn jullie werkelijk artiesten “. Nooit geweten dat wij artiesten waren, maar, de boot werd gerepareerd en heeft vele jaren dienst gedaan. De vereniging groeide, daardoor werd ook meer tijd besteed aan het roeien zelf, en de roei-instructie. Zo hebben wij vele jaren samen van de roeisport kunnen genieten. Toen Joost 96 werd begon het moeilijk te worden voor hem om in en uit de boot te stappen het roeien ging nog heel goed maar hij achtte het niet verantwoord om door te gaan met de ploeg. We hebben ontzettend genoten van de jarenlange samenwerking en zijn zeer dankbaar voor alles wat hij voor AROSS heeft betekend.
Henk de Nijs, oud-voorzitter en erelid:
Ik leerde Joost kennen toen Marjolijn mij in 1983 vroeg de skiff van de heer Van Emden op te halen in Den Bosch. De skiff werd op het dak van mijn gele Volvo gebonden en daar gingen we naar Oss. Onderweg leerde ik toen al, als niet roeier, dat roeien op recht water moest plaatsvinden en niet op rond water, reden voor de heer Van Emden om naar Oss te gaan.
In Oss, er was nog niets, werd de boot voorzichtig in het water gelegd en maakte Tom Hendriksma, een van de pre-bestuursleden in zijn nette pak de eerste roeihalen op het Burgemeester Delenkanaal. Daarna werd de skiff opgeslagen in de brandweerkazerne van Oss.
Joost was zonder meer onze meest deskundige roei-expert, zowel theoretisch als praktisch. Roeien heb ik waarschijnlijk van Theo Doornbos geleerd, maar als ik nu tijdens het roeien in de veteranen-acht van Het Spaarne een beetje inzak, hoor ik nog altijd de aansporing van Joost: Koninklijk roeien! Probeer over het hoofd van je voorganger te kijken! en ga ik weer een tijdje rechtop zitten.
Theoretisch stond Joost ook zijn mannetje. Dat bleek o.a. toen we in 1996 het artikel Basic Rowing Technique van Kris Korzeniowski, destijds bondscoach van de KNRB, in de Roeien onder ogen kregen. Aan het eind lazen we:“Dit artikel verscheen eerder in American Rowing. Joost van Emden (AROSS) vertaalde het voor een Nederlands publiek. De cursiveringen zijn van hem.”
De subtiele manier waarop Joost dan aangaf dat hij het niet helemaal eens was met deze beroemde coach, is typisch Joost. Voorbeeldje: De inpik. …..Het idee is om de zwaartekracht te gebruiken voor de inzet en geen kracht (Korzeniowski). (Dit is in tegenspraak met Herberger die zegt……keinesfalls genügt ein “Fallenlassen” der Blätter)
Joost bezat ook veel kennis over materialen en bootconstructies. Samen met Jan Laan waren deze twee “grumpies” avondenlang in de toen noch ijskoude loods in de weer om onze tweedehandsjes op te knappen en vaarklaar te maken.
Gelukkig heeft hij zelf tot op hoge leeftijd van het roeien kunnen genieten, zowel in zijn fameuze skiff met achteruitkijkspiegels als later met Jan Laan in de dubbeltwee.
Het overlijden van Joost van Emden is een groot verlies voor AROSS. Mogen zijn inzet en doorzettingsvermogen een voorbeeld zijn voor ons allen.
Willem de Jong, oud-voorzitter en erelid:
Toen ik Joost van Emden de eerste keer tegen kwam was hij ongeveer zo oud als ik nu ben. Een vlotte en krasse senior. Hij demonstreerde al snel dat hij grote ervaring had in het lesgeven in roeien. Hij hield ervan om vooral op de fijne kneepjes van de techniek te attenderen. Dat konden we goed gebruiken. Tevens was zijn arsenaal aan boten die hij met enkele vrienden bij Aross binnenbracht van grote betekenis voor de net gestarte vereniging. Ook de goede relatie met zijn oude vereniging Argo betaalde zich uit om goedkoop ons arsenaal aan boten uit te breiden.
Joost was zeer hulpvaardig. Ik herinner me bijvoorbeeld nog dat in een van de eerste maanden van het bestaan van de club wij samen bezig waren het houten vlot in elkaar te zetten. Terwijl ik bijna tot mijn middel in het water stond liep het monteren niet zo lekker. Joost wilde dus ook te water. “Ik heb ervaring met het tropenwater dus kan dit geen kwaad”. Broekspijpen omhoog en instappen. Het was mooi weer.
We spraken elkaar regelmatig op de zaterdagen tijdens het klussen na het roeien, want ook hij bleef nog wel eens wat langer. Moet je niet naar huis Joost? Nee hoor er wacht niemand op me. Ach woon je alleen? Ja, mijn vrouw is overleden. Helaas. Lang ziek geweest ? Neen het gebeurde tijdens vakantie in Zwitserland. Ik zag even de blik naar binnen gericht gaan naar de herinnering van die goede tijd. Hier was niet op gerekend.
Gezond leven, waaronder veel bewegen, was een groot goed. Zijn passie voor roeien is daarom nooit geweken. Met allerlei kleine hulpmiddelen bleef hij die sport praktiseren tot op hoge leeftijd. Tot zeer hoge leeftijd had het zijn belangstelling. Zijn gratis inbreng van boten, zijn zeer praktische adviezen en hulp bij de opbouw, zijn instructieve roeilessen aan nieuwe leden zijn voor AROSS in het eerste decennium van onschatbare waarde geweest. Een erelidmaatschap waardig.
De laatste jaren werd de tengere man fragiel. Rond zijn 100e verjaardag begonnen zijn gehoor en zijn evenwicht gebreken te vertonen. Daarna werd hij broos. Gelukkig bleef zijn geest helder. Nu is het op. Een goed gevuld levensglas is leeg. Rustig en met kleine teugjes opgedronken met achterlating van velen die met zeer dankbare herinnering aan hem zullen denken. We zullen hem ons blijven herinneren als een groot weldoener. Zeker voor AROSS.
Gewaardeerd erelid, onze grote dank ! Aan de familie: het moet fijn zijn zo’n vader te hebben gehad.